
Başaran Emiroğlu Avukatlık Ortaklığı;
Uyuşmazlıkların yalnızca dava yoluyla değil, tarafların hak ve menfaatlerini koruyan hızlı, etkin ve sürdürülebilir alternatif çözüm yöntemleriyle sonuçlandırılmasına yönelik olarak arabuluculuk ve alternatif uyuşmazlık çözüm hizmetleri sunmaktadır.
Arabuluculuk; tarafların, bağımsız ve tarafsız bir arabulucunun katkısıyla uyuşmazlıklarını müzakere ederek çözmelerini amaçlayan, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında düzenlenen bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculukta karar verme yetkisi arabulucuya değil, uyuşmazlığın taraflarına aittir. Arabulucu, tarafların iletişim ve müzakere sürecini kolaylaştırarak karşılıklı menfaatleri gözeten bir çözüme ulaşılmasına katkı sağlar.
Türk hukukunda arabuluculuk, temel olarak dava şartı (zorunlu) arabuluculuk ve ihtiyari arabuluculuk olmak üzere iki farklı şekilde uygulanmaktadır.
Dava şartı arabuluculuk, kanunda açıkça belirtilen bazı özel hukuk uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu tutulduğu arabuluculuk türüdür.
Buradaki zorunluluk, tarafların mutlaka anlaşmaları gerektiği anlamına gelmez. Tarafların anlaşmaya varıp varmamak konusunda irade serbestisi devam eder. Zorunlu olan husus, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin usulüne uygun şekilde başlatılması ve tamamlanmasıdır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca, kanunen arabulucuya başvurunun dava şartı olduğu bir uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurulmadan doğrudan dava açılması hâlinde dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilebilir. Bu nedenle uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında bulunup bulunmadığının dava açılmadan önce doğru şekilde belirlenmesi önem taşımaktadır.
Mevcut mevzuat uyarınca başlıca dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklar şunlardır:
İşçi ve işveren uyuşmazlıkları: Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacakları ve tazminat talepleri ile işe iade taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu kapsamda özellikle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ve ulusal bayram-genel tatil alacakları ile işe iade uyuşmazlıkları gündeme gelmektedir.
Ticari uyuşmazlıklar: Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi kapsamında, TTK'nın 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekir. Ayrıca ticari uyuşmazlıklarda kanunda belirtilen koşullar çerçevesinde itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat talepleri de dava şartı arabuluculuk kapsamında değerlendirilmektedir.
Tüketici uyuşmazlıkları: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici mahkemelerinde görülecek ve kanundaki istisnalara girmeyen tüketici uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması gerekmektedir. Tüketici hakem heyetlerinin görev alanına giren uyuşmazlıklar bakımından ise öncelikle hakem heyeti başvuru sistemi uygulanır. 2026 yılı için değeri 186.000 TL'nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyetleri görevlidir.
Kira uyuşmazlıkları: Kiralanan taşınmazların 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler saklı olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. Bu kapsamda kira bedelinin tespiti, kira bedelinin uyarlanması, kira alacağı, tahliye ve kira sözleşmesinden doğan birçok uyuşmazlık arabuluculuğa tabidir.
Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları: Taşınır veya taşınmaz mallardaki paydaşlığın sona erdirilmesine ve ortaklığın giderilmesine (izale-i şuyu) ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir.
Kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklar dava şartı arabuluculuk kapsamındadır. Bu kapsamda kat malikleri arasındaki uyuşmazlıklar, ortak giderler, yönetim kararları ve ortak alanların kullanımından doğan bazı uyuşmazlıklar arabuluculuk sürecine konu olabilmektedir.
Komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar: Komşuluk hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda da dava açılmadan önce arabulucuya başvuru zorunludur. Yargıtay, örneğin geçit hakkı talebinin komşu hakkı kapsamında değerlendirilerek dava şartı arabuluculuğa tabi olduğunu kabul etmektedir.
Tarımsal üretim sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar: Mevzuatta öngörülen şartlar kapsamında tarımsal üretim sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda da dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
Uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında bulunup bulunmadığı, yalnızca uyuşmazlığın genel adına bakılarak değil; tarafların sıfatı, hukuki ilişkinin niteliği, ileri sürülen talep ve talebin hukuki dayanağı birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
İhtiyari arabuluculuk, tarafların kanunen arabulucuya başvurmak zorunda olmadıkları hâllerde, uyuşmazlıklarını kendi iradeleriyle arabuluculuk yoluyla çözmeyi tercih etmeleridir.
6325 sayılı Kanun kapsamında, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü ihtiyari arabuluculuğa elverişlidir. Bu nedenle arabuluculuk yalnızca kanunun dava açmadan önce zorunlu tuttuğu uyuşmazlıklarla sınırlı değildir.
Taraflar, henüz dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurabilecekleri gibi, şartları mevcutsa devam eden bir dava sırasında da uyuşmazlığı arabuluculuk veya sulh yoluyla çözmeyi değerlendirebilirler.
Özellikle şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıklar, aile şirketlerinden kaynaklanan sorunlar, uzun süreli ticari ilişkiler, sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar, alacak ve tazminat talepleri ile tarafların ticari veya kişisel ilişkilerini sürdürmek istedikleri uyuşmazlıklarda ihtiyari arabuluculuk önemli avantajlar sağlayabilmektedir.
Arabuluculuk yalnızca mahkemelerin iş yükünü azaltmaya yönelik bir yöntem değildir. Doğru şekilde yürütülen bir arabuluculuk süreci, tarafların uyuşmazlığın hukuki ve ekonomik sonuçlarını birlikte değerlendirebilmelerini ve kendi ihtiyaçlarına uygun bir çözüm oluşturmalarını sağlayabilir.
Arabuluculuk sürecinin başlıca avantajları arasında;
yer almaktadır.
Bununla birlikte arabuluculuk sürecinde yapılan anlaşmanın hukuki sonuçları son derece önemlidir. 6325 sayılı Kanun kapsamında arabuluculuk sonucunda anlaşmaya varılan hususlar hakkında kural olarak yeniden dava açılamaması ve gerekli koşulların gerçekleşmesi hâlinde anlaşma belgesinin ilam niteliğinde belge niteliği kazanabilmesi nedeniyle, arabuluculuk görüşmelerinde verilecek kararların ve imzalanacak metinlerin hukuki sonuçlarının önceden değerlendirilmesi gerekir.
Arabuluculuk süreci bir müzakere süreci olmakla birlikte, tarafların yaptığı anlaşmanın önemli ve kalıcı hukuki sonuçları bulunmaktadır. Bu nedenle arabuluculuk görüşmelerinden önce uyuşmazlığın hukuki durumunun, dava açılması hâlindeki başarı ihtimalinin, delillerin, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin, olası yargılama giderlerinin ve karşı tarafın taleplerinin değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Arabuluculuk sürecinde avukat, müvekkilinin yalnızca görüşmelere katılmasını değil; hangi şartlarda anlaşmanın hukuken ve ekonomik olarak kabul edilebilir olduğunu belirlemesine yardımcı olur. Anlaşma metninin kapsamı, ödeme koşulları, feragat ve ibra hükümleri, cezai şartlar, teminatlar, ifa tarihleri ve anlaşmaya aykırılığın sonuçları gibi hususların doğru şekilde düzenlenmesi gelecekte ortaya çıkabilecek yeni uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından önem taşır.
Başaran Emiroğlu Avukatlık Ortaklığı olarak dava şartı arabuluculuk ve ihtiyari arabuluculuk süreçlerinde, uyuşmazlığın hukuki niteliğinin belirlenmesinden müzakere stratejisinin oluşturulmasına ve anlaşma belgesinin hazırlanmasına kadar bütün süreçte hukuki destek sağlamaktayız.
Arabuluculuk hizmetlerimiz özellikle;
alanlarını kapsamaktadır.
Başaran Emiroğlu Avukatlık Ortaklığı olarak arabuluculuk sürecini yalnızca uyuşmazlığın sona erdirilmesine yönelik bir görüşme olarak değil; müvekkilin mevcut hukuki pozisyonunun, dava ve icra risklerinin, ekonomik menfaatlerinin ve gelecekte ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların birlikte değerlendirilmesi gereken stratejik bir hukuki süreç olarak ele almaktayız.
Amacımız, uyuşmazlığın niteliğine göre müvekkillerimizin hak ve menfaatlerini koruyan; uygulanabilir, hukuken güvenli ve mümkün olduğunca kalıcı çözümlerin oluşturulmasına katkı sağlamaktır.
Telif Hakkı © 2026 Başaran Emiroğlu Avukatlık Ortaklığı - Tüm Hakları Saklıdır.
Web sitesi trafiğini analiz etmek ve web sitesi deneyiminizi optimize etmek amacıyla çerezler kullanıyoruz. Çerez kullanımımızı kabul ettiğinizde, verileriniz tüm diğer kullanıcı verileriyle birlikte derlenir.